سهراب ( مترجم : حسين قره چانلو )
49
عجائب الأقاليم السبعة إلى نهاية العمارة ( فارسى )
رديف / شمارههايى كه در كتاب صورة الارض خوارزمى مىبينيد / نام شهرها / طول درجه دقيقه / عرض درجه دقيقه 261 / 257 / شهر طبريه « 103 » / 58 / 0 / 32 / 0 262 / 256 / شهر عكابر كنار دريا « 104 » / 58 / 55 / 38 / 20 263 / 258 / شهر قوقولنس در جزيرهء قبرس « 105 » / 57 / 0 / 34 / 50 264 / 259 / شهر كينسه بر كنار دريا « 106 » / 59 / 50 / 38 / 50 265 / 261 / شهر صيدا « 107 » / 59 / 20 / 38 / 45 266 / 300 / شهر بغداد و آن دار السلام است « 108 » / 70 / 0 / 38 / 25 267 / 302 / شهر واسط عراق « 109 » / 71 / 30 / 32 / 20 268 / 304 / شهر بصره « 110 » / 75 / 0 / 31 / 0
--> ( 103 ) خوارزمى اين محل را به صورت طبريهء اردن آورده و طول جغرافيايى آن را به حساب جمل « برمه » ذكر كرده است ، با توجه به اينكه حرف « ر » بايد « ز » معادل عدد 7 باشد ، طول جغرافيايى شهر مذكور 57 درجه و 45 دقيقه خواهد شد ( صورة الارض ، ص 19 ) ؛ ياقوت ، ج 3 ، ص 509 ؛ ابى الفدا ، ص 262 ، 263 . ( 104 ) خوارزمى طول جغرافيايى اين شهر را 58 درجه و 25 دقيقه ذكر كرده است ( صورة الارض ، ص 19 ) ؛ ياقوت ، ج 3 ، ص 707 ، ابى الفداء ، 260 ، 261 . ( 105 ) در متن كتاب طول جغرافيايى اين شهر به حساب جمل « بر 0 » آمده ، كه حرف « ر » بايد « ز » معادل عدد 7 باشد ( ص 29 ) ؛ خوارزمى نام شهر را به صورت قرفوس آورده و طول جغرافيايى آن را 58 درجه و صفر دقيقه ذكر كرده است ( صورة الارض ، ص 19 ) . ( 106 ) خوارزمى طول جغرافيايى اين شهر را 57 درجه و 30 دقيقه و عرض آن را 34 درجه و صفر دقيقه ذكر كرده است ( صورة الارض ، ص 19 ) ؛ ياقوت ، ج 4 ، ص 314 . ( 107 ) خوارزمى عرض جغرافيايى اين شهر را 33 درجه و 45 دقيقه ذكر كرده است ( همان ، ص 19 ) . ( 108 ) خوارزمى طول جغرافيايى اين شهر را 78 درجه و صفر دقيقه و عرض آن را 38 درجه و 9 دقيقه ذكر كرده است ( صورة الارض ، ص 21 ) ؛ و نيز ر ك : ابن خرداذبه ، ص 5 ، 18 ، 23 ، 41 ، 42 ، 59 ، 72 ، 83 ، 93 ، 125 ، 154 ، 155 ، 174 ؛ قدامه ، ص 185 ، 193 ، 194 ، 197 ، 214 ، 216 ، 225 ، 233 ، 234 ، 251 ؛ يعقوبى ، البلدان ، ص 233 به بعد ؛ ابن رسته ، ص 108 ؛ اصطخرى ، ص 83 ، 84 ؛ ابن حوقل ، ج 1 ، ص 240 ، 241 ؛ مقدسى ، ص 119 ، 120 ؛ ادريسى ، ص 163 ؛ ياقوت ، ج 1 ، ص 677 به بعد . ( 109 ) ر ك : صورة الارض ، خوارزمى ، ص 21 ؛ ياقوت ، ج 4 ، ص 891 . ( 110 ) خوارزمى طول جغرافيايى اين شهر را 74 درجه و صفر دقيقه ذكر كرده است ( صورة الارض ، ص 22 ) ؛ و نيز ر ك : ابن خرداذبه ، ص 5 ، 59 ، 61 ، 145 ، 146 ، 151 ، 155 ، 172 ؛ قدامه ، ص 189 ، 190 ، 193 ، 194 ، 226 ، 233 ، 236 ، 239 ، 240 ؛ يعقوبى ، البلدان ، ص 323 ؛ اصطخرى ، ص 80 ؛ ابن حوقل ، ج 1 ، ص 235 به بعد ؛ مقدسى ، ص 117 ؛ ادريسى ، ص 169 . ياقوت ج 1 . ص 636 به بعد .